Al weken futloos, een herstel na de training dat trager gaat dan je gewend bent en minder zin in seks dan je van jezelf kent. Wie daarover gaat zoeken, komt al snel bij testosteron uit. Een bloedtest lijkt dan het logische antwoord. Toch zegt een uitslag pas iets als je weet hoe je hem moet lezen.
Een laag getal is nog geen diagnose
Testosteron is geen vaste waarde. Het schommelt over de dag, is ’s ochtends het hoogst en zakt in de loop van de middag en avond. Ook van dag tot dag zit er verschil in. Daar komt bij dat elk laboratorium met eigen referentiewaarden werkt, en dat die waarden een bandbreedte aangeven en geen harde grens. Een uitslag die net onder die grens valt, kan dus gewoon een momentopname zijn.
Klachten maken het verschil
Artsen kijken daarom nooit alleen naar het getal. Een laag testosterongehalte wordt pas echt een probleem als er ook klachten bij horen. Denk aan minder zin in seks, minder spontane erecties in de ochtend, aanhoudende vermoeidheid, verlies van spierkracht of een somber gevoel dat maar niet weggaat. Wie een lage waarde heeft maar zich verder prima voelt, heeft meestal niets te doen. Andersom wijzen klachten met een normale uitslag eerder op een andere oorzaak.
Eén meting is nooit genoeg
Valt de uitslag laag uit, dan is de volgende stap een tweede meting op een andere dag. Ook dan bij voorkeur ’s ochtends en na een normale nacht slaap. Pas als beide metingen laag zijn en er klachten zijn, spreekt een arts van een echt tekort. Vaak wordt er dan ook gekeken naar vrij testosteron en SHBG (het eiwit waaraan een groot deel van je testosteron gebonden zit). Dat geeft een completer beeld dan het totaalgetal alleen.
Wil je zelf testosteron laten testen, plan de afname dan slim. Prik niet de ochtend na een zware trainingsdag, een verjaardag met een paar biertjes of een nacht van vijf uur slaap. Zo voorkom je dat je een tijdelijke dip aanziet voor een structureel probleem. Een week later kan hetzelfde getal er alweer heel anders uitzien.
Tijdelijke oorzaken van een lage waarde
De oorzaak ligt lang niet altijd bij je hormonen zelf. Een lage uitslag is vaak het gevolg van hoe je op dat moment leeft. Structureel te kort slapen drukt je testosteron, net als langdurige stress. Ook een flink calorietekort tijdens een strenge afvalperiode of veel trainen zonder voldoende herstel kan je waarden laten zakken. Een griep of andere ziekte doet dat tijdelijk ook.
Overgewicht speelt eveneens een rol, omdat vetweefsel een deel van het testosteron omzet in oestrogeen. Daarnaast kunnen alcohol en sommige medicijnen invloed hebben op je waarden. Dat zijn precies de factoren waar je zelf invloed op hebt. Wie een paar maanden beter slaapt, minder drinkt en naar een gezonder vetpercentage toewerkt, kan zijn waarden zien verbeteren zonder verder iets te doen.
Leeftijd speelt mee, maar verklaart niet alles
Testosteron daalt met de jaren geleidelijk. Dat is een normaal proces en geen ziekte. Een vijftiger heeft gemiddeld een lagere waarde dan een twintiger, zonder dat daar iets mis mee is. Toch is leeftijd niet overal de verklaring voor. Ook jongere mannen kunnen een tekort hebben, bijvoorbeeld door een aandoening van de teelballen of de hypofyse. Het verschil dat telt, is dat tussen een getal dat bij je leeftijd past en een getal dat samengaat met klachten die je dagelijks leven raken.
Wanneer je een arts laat meekijken
Houden de klachten aan, ook nadat je slaap, voeding en training op orde hebt gebracht? Dan is het tijd om een arts mee te laten kijken. Neem je uitslagen mee en vertel eerlijk welke klachten je hebt en sinds wanneer. Een arts kan beoordelen of er meer onderzoek nodig is en of een behandeling zinvol is. Meer uitleg over testosteron en klachten bij mannen vind je bijvoorbeeld bij Fellos. Begin nooit op eigen houtje met middelen om je testosteron te verhogen, want dat kan je eigen aanmaak juist verder remmen.
Een lage waarde is dus een aanleiding om verder te kijken en geen conclusie. Meet op het juiste moment, meet twee keer en leg de uitslag naast hoe je je echt voelt. Zo stuur je op een compleet beeld in plaats van op één los getal.
Deals die je niet mag missen (Alleen vandaag geldig)
Korting tot 40% 
Perfect Whey Protein
Korting tot 60%
Clean Protein Bar
Korting tot 40%
Try out Shaker Gift Edition
